zaterdag 22 september 2018

Dagboek van een Taalmaatje

Dagboek van een Taalmaatje


Dit Dagboek van een Taalmaatje is ontstaan uit privé notities, die ik maakte tijdens mijn wekelijkse bezoeken aan het gezin van Jehad, die ik vanaf maart 2017 begeleid als taalmaatje. Het is vooral een persoonlijk verslag over het wel en wee van Nieuwe Nederlanders. Mensen die, vanwege het oorlogsgeweld, ongewild hun land moesten verlaten en in ons land asiel aangevraagd en gekregen hebben.

Het dagboek beschrijft wat er zich achter de voordeur van het Syrische gezin afspeelt; de 'situatie in de wereld' in het klein. Persoonlijk ervaringen en achtergronden, van wat in de krantenkoppen de 'vluchtelingencrisis' genoemd wordt, worden openhartig beschreven. Daarbij worden hete hangijzers en tenenkrommende situaties niet gemeden. 


Zich op latere leeftijd een nieuwe taal eigen maken, is geen simpele opgave. Geboren en getogen in je eigen vaderland, gaat dat als vanzelf. Je kunt er als kind tien of twaalf jaar over doen. Dat is een vanzelfsprekend proces. De moeilijkheden, die zich daarbij aandienen ontgaan je in je jeugd volledig. Wanneer je de gelegenheid hebt gekregen om een school te bezoeken, heb je ook leren lezen en schrijven. En kun je, waar het uiteindelijk om gaat, deelnemen aan het maatschappelijk verkeer. Langzaamaan realiseer ik me dat die vaardigheden voor een belangrijk deel ook je status in de samenleving bepalen. Ze dragen bij aan zinnige, sociale contacten en beïnvloeden  zo je welbevinden, zowel functioneel als emotioneel.

In het Dagboek van een Taalmaatje neem ik de positie van een meelevende en 'deelnemende' toeschouwer in. Daarbij dienen zich  soms tenenkrommende situaties aan, vooral wanneer het gaat om gebrek aan inleving in de achtergronden van het hoe het waarom van vluchtelingen. Tijdens mijn wekelijkse bezoek vertelden zij hun vluchtverhaal, hoorde ik over hun ontberingen tijdens de reis over de middellandse zee, over hun hoop en wanhoop. Steeds opnieuw werd ik daarbij echter verrast door het vermogen van deze Syriërs om kleine en grote ongemakken te relativeren. Steeds meer begon ik hun veerkracht, gevoel voor humor, doorzettingsvermogen en vitale sociale vaardigheden te waarderen. Er bloeide een oprechte wederzijdse vriendschap op met het gezin, die ik tot op heden koester als een geschenk.

Eigenlijk onbekend terrein voor mij, dat taalmaatje zijn. De Arabisch cultuur was mij niet geheel en al vreemd. Enkele jaren heb in Zuid-Egypte als fysiotherapeut gewerkt en Syrië heb ik eens als vakantieland bezocht. In Egypte had eind jaren tachtig kennis gemaakt met de impact die het heeft om in een totaal andere cultuur te leven, te wonen en te werken. Ik was er weliswaar op uitnodiging en genoot er een bijzondere gastvrijheid, maar de omslag die ik moest maken was er niet minder om. Deze Syriërs zijn niet op uitnodiging in Nederland, zoals ik dat in Egypte was. Om vertrouwd te raken met de Egyptische taal en cultuur woonde ik drie maanden cultuur in Caïro en volgde daar een taalcursus. In Egypte voelde ik me meer Nederlander dan in Nederland, een eenmaal terug in eigen land duurde het langer dan gedacht om weer te wennen aan het Hollandse. 

Een nieuwe taal en een totaal ander cultuurpatroon. Daarbij krijg je ook een ander perspectief op je eigen achtergrond. Allerlei zaken die je als vanzelf-zwijgend hebt aangenomen en waar je van kindsbeen af aan mee vertrouwd bent, gaan op de schop. Dat vraagt om een soepele geest, een buigzame opstelling, maar roept ook conflicten en heibel op.

Die ervaringen hebben bijgedragen aan mijn motivatie om me als taalmaatje aan te melden bij de vrijwilligersorganisatie. De spreekwoordelijke gastvrijheid, die in de Arabische cultuur is ingeweven, heeft daarbij geholpen. Zo kreeg ik te tegelijk te maken met de gastvrijheid in onze eigen cultuur. Een wereld van verschil!


Een nieuwe taal en een totaal ander cultuurpatroon. Daarbij krijg je ook een ander perspectief op je eigen achtergrond. Allerlei zaken die je als vanzelf-zwijgend hebt aangenomen en waar je van kindsbeen af aan mee vertrouwd bent, gaan op de schop. Dat vraagt om een soepele geest, een buigzame opstelling, maar roept ook conflicten en heibel op.

Als gepensioneerd fysiotherapeut, vertegenwoordig ik voor hen een 'onbekende' wereld. Een 'nieuwe' wereld, waar ik hen vertrouwd mee wil maken. Iedere keer dat ik door het voortuintje van het Syrische gezin loop, de voordeur van hun huis open gaat en ik over de drempel stap, kom ik in een andere en tegelijk toch min of meer vertrouwde wereld. Ik hoop net zo min 'vreemd' voor hen te zijn, als zij dat zijn voor mij.


In het Dagboek van een Taalmaatje heb ik geprobeerd het ‘klein’ te houden en niet met pasklare oplossingen te komen voor de 'vluchtelingencrisis', als die er al zouden zijn. Ik heb geprobeerd individuen, mensen zoals u en ik, onder de aandacht te brengen. Mensen die je vaak zonder te groeten op straat voorbij loopt en waarvan je totaal niet weet wat er in hun hoofden afspeelt.


Het dagboek van een Taalmaatje

is voor € 20,85

te koop in de reguliere boekhandel 

te bestellen via Bol.com

of  via

hllhoedemaker@gmail.com




met de aankoop van het dagboek draagt u bij aan rijles voor Jehad